RSS

บริการสืบค้นฐานข้อมูลออนไลน์วิชาการ

03 May

วันที่ : 3 พ.ค. 2554
เวลา : 10.30 – 11.30
สถานที่ : ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ผู้ฝึกงาน : รังสิมา เพ็ชรเม็ดใหญ่

ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นหน่วยงานแรกในประเทศไทยที่นำบริการสืบค้นฐานข้อมูลออนไลน์เข้ามาให้บริการตั้งแต่ปี 2533 โดยในขณะนั้นยังไม่มี Internet การใช้บริการฐานข้อมูลออนไลน์ต้องใช้ผ่าน Thaipak โดยเป็นการติดต่อสื่อสารด้วยระบบสัญญาณดาวเทียม และสืบค้นผ่านระบบปฏิบัติ DOS ซึ่งการค้นในยุคนั้นมีค่าใช้จ่ายสูงมาก โดยคิดค่าเข้าใช้ฐานข้อมูลเป็นรายชั่วโมงและรายการ

ภาพ : แสดงวิธีการค้นข้อมูลในยุคก่อนอินเทอร์เน็ต

ดังนั้นก่อนจะทำการสืบค้นต้องมีการวางแผนการค้นอย่างรอบคอบ โดยจะมี Search Worksheet สำหรับวางแผนการค้น กำหนด Keyword, Synonym และ Operators ประกอบการใช้งานฐานข้อมูล

ภาพ : Dialog Search Worksheet

ตัวดำเนินการสำหรับค้นฐานข้อมูล (OPERATORS)

1. Boolean Operators

  • AND ใช้เพื่อขยายขอบเขตการค้น เช่น television AND violence ผลการค้นที่ได้จะเป็นเอกสารที่เกี่ยวกับ television และ violence เท่านั้น คือทุกๆบทความที่ตอบออกมาต้องมีทั้ง 2 คำนั้ปรากฏในทุกเรื่อง
  • OR   ใช้เพื่อขยายขอบเขตการค้น จะใช้มากกับคำที่มีความหมายเหมือนกัน เช่น TV OR television ผลการค้นที่ได้จะเป็นเอกสารที่เกี่ยวกับทั้ง television และ TV
  • NOT ใช้เพื่อตัดส่วนที่ไม่ต้องการออก เช่น peanut NOT butter ผลการค้นที่ได้จะเป็นเอกสารที่เกี่ยวกับ peanut เท่านั้นโดยไม่มีเรื่องที่เป็น butter เข้ามาด้วย

2. Proximity Operators

  • NEAR (N) เพื่อกำหนดให้ค้นหาคำสองคำที่อยู่ใกล้กัน
  • ADJACENT (ADJ) เพื่อกำหนดให้ 2 คำติดกันแต่จะมีลำดับคำใดมาก่อนก็ได้

3. Pphase Searching

  • “…….” ใช้เมื่อคำค้นที่ต้องการค้นเป็นวลี ชื่อบุคคล ชื่อเฉพาะ

4. Truncation Symbol

  • เครื่องหมาย *
    ตัวอย่างเช่น ค้นคำว่า educat* จะสืบค้นให้ผลลัพธ์ออกมาดังนี้ educate, educating, education, educational, educator, educators, etc.
  • เครื่องหมาย ?
    ตัวอย่างเช่น ค้นคำว่า wom?n จะได้ผลลัพท์ทั้ง woman และ women.

ทั้งนี้สามารถใช้เครื่องหมายวงเล็บเพื่อรวมกลุ่มคำ หรือกำกับการค้นได้ อย่างไรก็ตามก่อนจะทำการค้นฐานข้อมูลใดๆควรศึกษาการใช้เครื่องหมายช่วยค้น ของฐานข้อมูลนั้นๆก่อน เพราะแต่ละฐานข้อมูลมีการใช้คำหรือเครื่องหมายที่แตกต่างกัน โดยศึกษาจากหน้า Help/Search tips

ปัจจุบันฐานข้อมูลออนไลน์พัฒนาไปอยู่ในรูปแบบของ webbase ที่ผู้ใช้สามารถเข้าถึงได้ง่าย สะดวก รวดเร็ว และเปลี่ยนจากการคิดค่าเข้าใช้ฐานข้อมูลเป็นชั่วโมงมาเป็นการบอกรับเป็นสมาชิกรายปีแทน สำหรับฐานข้อมูลเชิงพาณิชย์เหล่านี้ สามารถกำหนดรูปแบบการค้นได้หลากหลาย เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ใช้สามารถค้นหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ


ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้บอกรับเป็นสมาชิกทั้งฐานข้อมูลออนไลน์วิชาการ และ วารสารอิเล็กทรอนิกส์ (e-Journals) โดยบอกรับแบบองค์กร (IP Site License) คอมพิวเตอร์ทุกเครื่องภายในเครือข่าย สวทช. สามารถเข้าถึงได้ผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต และบอกรับในนามส่วนบุคคล สำหรับฐานข้อมูลออนไลน์วิชาการเน้นบอกรับที่เกี่ยวกับด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นหลัก โดยบอกรับด้วยกันทั้งหมด 6 ฐาน คือ IEEE Explorer, ISI: Web of Science, ScienceDirect, The ACM DL, Scopus, SpringerLink โดยค่าบอกรับฐานข้อมูลเหล่านี้เป็นแบบเหมาจ่ายรายปี (annual subscription) ราคาสูงเป็นหลักแสนถึงหลักล้านบาท

คำศัพท์ที่ควรทราบเกี่ยวกับฐานข้อมูลออนไลน์
ยกตัวอย่างฐานข้อมูล ISI: Web of Science

  • Impact Factor คือ ค่าความถี่ของบทความในวารสารที่ถูกนำไปอ้างถึงโดยเฉลี่ย
  • h-index คือ ค่าความสัมพันธ์ระหว่างจำนวนการอ้างถึงกับลำดับที่ของบทความที่ถูกอ้างถึงโดยจำนวนการอ้างถึงต้องมากกว่าหรือเท่ากับลำดับที่ของบทความ
  • Time Cite ใช้ตรวจสอบว่าบทความนั้นถูกนำไปอ้างอิงกี่ครั้ง และใครนำไปอ้างอิงบ้าง
  • Create Citation Report วิเคาะห์ข้อมูลแล้วแสดงผลเป็นกราฟ

ทั้งนี้ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนำบริการต่างๆของฐานข้อมูล ISI: Web of Science มาใช้จัดทำ myPerformance ซึ่่งเป็นระบบฐานข้อมูลเก็บผลงานวิจัยของนักวิจัย สวทช.

แหล่งข้อมูลที่ใช้เป็นเครื่องมือในการฝึกปฏิบัติงาน
Dialog Search Worksheet
– หนังสือ Database Catalogue: Dialog
– เว็บไซต์ของฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (http://stks.or.th/th/)

 

Tags: , , , ,

Comments are closed.

 
%d bloggers like this: