RSS

การจัดทำ 2D Barcode

31 Mar

วันที่ : 31 มี.ค. 2554
เวลา : 8.00 – 12.00
สถานที่ : ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ผู้ฝึกงาน : วลัยภรณ์ ช่างคิด

2D Barcode คือ two-dimensional bar code เป็นรูปแบบหนึ่งของ Barcode ที่คิดค้นขึ้นในปี 1994 โดยบริษัทสัญชาติญี่ปุ่นชื่อ Denso-Wave เป็นเทคโนโลยีที่พัฒนาเพิ่มเติมจากบาร์โค้ด 1 มิติ ออกแบบให้บรรจุข้อมูลได้ทั้งแนวนอนและแนวตั้ง สามารถบรรจุข้อมูลได้ประมาณ 4,000 ตัวอักษร ซึ่งมากขึ้นจากเดิมที่เป็นบาร์โค้ด 1 มิติ 200 เท่า และได้มีการจดลิขสิทธิ์ด้วย ชื่อ QR Code 2D Barcode เป็นนวัตกรรม Barcode ที่มีการตอบสนองที่รวดเร็ว สามารถถูกอ่านข้อมูลได้อย่างรวดเร็ว และสามารถอ่านข้อมูลผ่านโทรศัพท์มือถือได้ ที่สำคัญแม้ว่าภาพบาร์โค้ด 2 มิติจะมีบางส่วนที่เสียหายชำรุด ก็ยังสามารถอ่านข้อมูลได้

เทคโนโลยีบาร์โค้ด และอาร์เอฟไอดี ได้เริ่มเข้ามามีบทบาทและอำนวยความสะดวกให้กับห้องสมุดในการบริการยืม-คืน ทรัพยากรสารสนเทศ สำหรับบาร์โค้ด 1 มิติมีข้อจำกัดในเรื่องของการบรรจุข้อมูลได้น้อย ทำให้ไม่สามารถบรรจุรายละเอียดสำคัญของหนังสือ อาทิ ข้อมูลบรรณานุกรมของหนังสือได้ และในส่วนของเทคโนโลยีอาร์เอฟไอดี ถึงแม้ว่าจะมีหลักการทำงานคล้ายกับบาร์โค้ด แต่มีศักยภาพที่สูงกว่าคือสามารถอ่านข้อมูล บันทึกแก้ไขข้อมูลเพิ่มเติมได้ในภายหลัง และส่งข้อมูลด้วยคลื่นความถี่วิทยุ ด้วยศักยภาพเหล่านี้ทำให้ห้องสมุดหลายแห่งนำเทคโนโลยีอาร์เอฟไอดีมาใช้กับการยืม-คืน แต่ประเด็นหลักของเทคโนโลยีอาร์เอฟไอดีคือตัวป้ายอาร์เอฟไอดีมีราคาค่อนข้างสูง ดังนั้น ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจึงร่วมกับโปรแกรมระบุลักษณะด้วยคลื่นความถี่วิทยุ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ ร่วมกันพัฒนา 2D Barcode เพื่อรองรับการยืม-คืนหนังสือ ทดแทนการใช้อาร์เอฟไอดี ที่มีราคาแพง

ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นห้องสมุดที่จัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศเน้นไปทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นสำคัญและยังมีหนังสือในหมวดหมู่อื่นๆด้วย มีการนำเทคโนโลยีห้องสมุดระบบอัตโนมัติ Koha มาใช้ในการบริหารจัดการ รวมไปถึงการให้บริการยืม-คืนที่รวดเร็ว ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้จัดทำ Barcode แบบ 2 มิติ เพื่อใช้ในการให้บริการยืม-คืน โดยการจัดเก็บข้อมูลมีการจัดเก็บแบ่งเป็น 2 ชุดข้อมูล ได้แก่ ชุดข้อมูลบรรณานุกรม และชุดข้อมูลเลขบาร์โค้ด (เพื่อใช้ในการยืม-คืน) โดยแปลงข้อมูลจากตัวอักษรเป็นภาพ 2D Barcode ด้วยโปรแกรม Generate 2D Barcode ที่ชื่อว่า QR Code

ตัวอย่าง

ภาพ ชุดข้อมูลบรรณานุกรม

ภาพ ชุดข้อมูลเลขบาร์โค้ด (เพื่อใช้ในการยืม-คืน)

วิธีการจัดทำ 2D Barcode
1.ค้นหารายการหนังสือจากฐานข้อมูล Koha โดยเลือก “ค้นหาจาก Bib”

2.เมื่อพบหนังสือแล้วให้คลิกเข้าไปที่ชื่อเรื่อง

3. จากนั้นคลิกที่ Export 2D Barcode ซึ่งจะทำด้วยกัน 2 ดวง คือ
– ดวงที่ 1 เพื่อทำการจัดเก็บเฉพาะข้อมูลทางบรรณานุกรมของหนังสือ (2D Barcode ดวงใหญ่ ใช้ติดที่หน้าลิขสิทธิ์)
– ดวงที่ 2 เพื่อใช้ทำการยืม-คืนหนังสือ (2D Barcode ดวงเล็ก ใช้ติดหน้าปกหนังสือ)

4. คัดลอกข้อมูลจากหน้า  Export 2D Barcode ไปใส่ในโปรแกรม QR Code

– ส่วนที่เป็น 2D Barcode ข้อมูลบรรณานุกรม ให้ คัดลอกข้อมูลมาใส่ในช่อง Data ของโปรแกรม QR Code แล้วกำหนด

  • Version ระหว่าง 16-23 (สามารถปรับช่วงของเลขได้ตามขนาดของข้อมูล)
  • Size = 1
  • Correction Level = L
  • จากนั้นคลิก Encode แล้ว Save รูป 2D Barcode ที่ได้ไว้เพื่อ Print สำหรับติดที่หนังสือต่อไป

– ส่วนที่เป็นข้อมูลสำหรับการยืมคืน คลิกที่ KohaID.txt แล้ว Copy ข้อมูลมาใส่ในช่อง Data ของโปรแกรม QR Code แล้วกำหนด

  • Version = 1
  • Size = 2
  • Correction Level = L
  • จากนั้นคลิก Encode แล้ว Save รูป 2D Barcode ที่ได้ไว้เพื่อ Print สำหรับติดที่หนังสือต่อไป

5. จากนั้น Insert ข้อมูลของหนังสือลงในแบบฟอร์ม สำหรับ Print ซึ่งมีข้อมูลต่างๆคือ

  • ใส่เลขเรียกหนังสือไว้คู่กับ 2D Barcode สำหรับยืมคืน
  • ใส่ชื่อหนังสือไว้คู่กับ 2D Barcode ดวงที่เป็นข้อมูลบรรณานุกรม

*หมายเหตุ – หลังจาก Save รูป 2D Barcode จากโปรแกรม QR Code แล้วให้ปิดโปรแกรมก่อน มิเช่นนั้น เมื่อ Insert รูปเข้าในแบบฟอร์ม จะได้รูป 2D Barcode ที่ไม่สมบูรณ์และห้ามทำการปรับขนาดของ 2D Barcode เด็ดขาด

แหล่งข้อมูลที่ใช้เป็นเครื่องมือในการฝึกปฏิบัติงาน

  • โปรแกรม Generate 2D Barcode
  • แบบฟอร์มสำหรับปริ้นส์ 2D Barcode
  • ระบบห้องสมุดอัตโนมัติแบบบูรณาการ Koha
 

Tags: , , , ,

Comments are closed.

 
%d bloggers like this: