RSS

การวิเคราะห์หมวดหมู่และการลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ (หนังสือภาษาอังกฤษและวิทยานิพนธ์)

28 Mar

วันที่ : 28 มี.ค. 2554
เวลา : 8.00-17.00
สถานที่ : ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ผู้ฝึกงาน : สุภาพร ชัยธัมมะปกรณ์ และ ฐิติมา ธรรมบำรุง

การลงรายการทางบรรณานุกรมทรัพยากรสารสนเทศ คือ การลงรายละเอียดข้อมูลทางบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศ เพื่ออธิบายลักษณะทรัพยากรสารสนเทศ โดยบรรณารักษ์จำเป็นต้องวิเคราะห์เนื้อหาของสารสนเทศ เพื่อกำหนดการลงรายการและกำหนดคำเพื่อใช้เป็นตัวแทนของเนื้อหา อันจะเป็นช่องทางการเข้าถึงรายการทางบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศที่ผู้ใช้ต้องการได้อย่างสะดวกรวดเร็ว ถูกต้องตรงตามความต้องการ ดังนั้นการลงรายการทางบรรณานุกรมจำเป็นต้องมีมาตรฐาน โดยยึดหลักเกณฑ์ตามมาตรฐานการลงรายการทางบรรณานุกรมแบบแองโกลอเมริกัน ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2 (AACR2) และมาตรฐานการลงรายการที่เครื่องคอมพิวเตอร์อ่านได้ (MAchine Readble Cataloging-MARC)

ตัวอย่างเขตข้อมูลที่จำเป็นในการลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ
008 คือ เขตข้อมูล Leader สำหรับแสดงลักษณะทางกายภาพของตัวระเบียนกับเครื่องคอมพิวเตอร์
020 คือ เขตข้อมูล เลขมาตรฐานหนังสือสากล (International Standard Book Number – ISBN)
050 คือ เขตข้อมูล LC Call Number สำหรับระบุเลขเรียกหนังสือระบบ LC
082 คือ เขตข้อมูล Dewey Call Number สำหรับระบุเลขเรียกหนังสือระบบดิวอี้
100 คือ เขตข้อมูล ชื่อบุคคลที่เป็นรายการหลัก (Main Entry – Personal Name)
245 คือ เขตข้อมูล ชื่อเรื่อง  (Title Statement )
260 คือ เขตข้อมูล พิมพลักษณ์ หรือ ข้อมูลการพิมพ์ (Imprint)
300 คือ เขตข้อมูล ลักษณะทางกายภาพของหนังสือ (Physical Descript)
500 คือ เขตข้อมูล หมายเหตุทั่วไป (General Note )
505 คือ เขตข้อมูล สารบัญ (Formatted Contents Note)
650 คือ เขตข้อมูล หัวเรื่อง ( Subject Added Entry – Topical Term)
700 คือ เขตข้อมูล  รายการเพิ่มผู้แต่ง (Added Entry – Personal Name)

ทั้งนี้นักศึกษาฝึกงานได้รับมอบหมายให้ศึกษาข้อมูลจาก http://stks.or.th/wiki/doku.php เรื่อง AACR 2 และ MARC 21 เพื่อฝึกวิเคราะห์หมวดหมู่และลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ ประเภท หนังสือภาษาอังกฤษที่มี CIP จำนวนคนละ 5 รายการ โดยเข้าเว็บไซต์ฐานข้อมูลทางบรรณานุกรมของต่างประเทศ เช่น Library of Congress, British Library, OhioLINK เพื่อคัดลอก MARC Records ซึ่งการคัดลอก Catalog จากฐานข้อมูลต่างประเทศนั้น จำเป็นต้องมีความแม่นยำในหลักเกณณ์การลงรายการตามมาตรฐานดังกล่าวเพื่อที่จะสามารถพิจารณา และกำหนดการลงรายการได้อย่างถูกต้อง รวมทั้งปรับปรุงการลงรายการทางบรรณานุกรมได้ถูกต้องและเหมาะสมกับนโยบายการลงรายการทางบรรณานุกรมของหน่วยงาน นอกจากจะเป็นวิธีการที่ค่อนข้างสะดวกและรวดเร็วแล้ว ยังประหยัดเวลาในการทำงาน ทำให้การทำงานไม่ซ้ำซ้อนอีกด้วย

ภาพ : ตัวอย่าง MARC ที่ดึงมาจากฐานข้อมูลต่างประเทศ (ผลงานนักศึกษาฝึกงาน)

ทรัพยากรสารสนเทศภายในห้องสมุดกลาง สวทช. หรือฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มีทั้งที่ได้มาจากการจัดซื้อจัดหาและการรับอภินันทนาการ ซึ่งหนังสือที่ได้รับอภินันทนาการส่วนใหญ่ คือ รายงานประจำปี งานวิจัย และ วิทยานิพนธ์ ให้ทุนสนับสนุน โดย MARC Tag ที่ใช้ในการลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ ประเภทวิทยานิพนธ์ของ สวทช. มีดังนี้

ตัวอย่างเขตข้อมูลที่จำเป็นในการลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ ประเภทวิทยานิพนธ์
020 เขตข้อมูล เลขมาตรฐานหนังสือสากล (International Standard Book Number – ISBN)
049 เขตข้อมูล Local Call Number  เป็นเลขเรียกหนังสือที่ทาง STKS กำหนดขึ้นเอง คือ

ภาพ : เขตข้อมูล 049 Local Call Number ของทาง STKS

100 เขตข้อมูล เขตข้อมูล ชื่อบุคคลที่เป็นรายการหลัก (Main Entry – Personal Name)
245 เขตข้อมูล ชื่อเรื่อง (Title Statement )
246 เขตข้อมูล ชื่อเรื่องเทียบเคียงอีกภาษาหนึ่ง (Parallel title )
260 เขตข้อมูล เขตข้อมูล พิมพลักษณ์ หรือ ข้อมูลการพิมพ์ (Imprint)
300 เขตข้อมูล ลักษณะทางกายภาพของหนังสือ (Physical Descript)
502 เขตข้อมูล หมายเหตุเกี่ยวกับวิทยานิพนธ์ (Dissertation Note)
536 เขตข้อมูล หมายเหตุเกี่ยวกับหน่วยงานที่ให้ทุนสนับสนุน (Funding Information Note)
650 เขตข้อมูล หัวเรื่อง ( Subject Added Entry – Topical Term)
700 เขตข้อมูล รายการเพิ่มผู้แต่ง (Added Entry – Personal Name)
710 เขตข้อมูล รายการเพิ่มนิติบุคคล (Added Entry – Corporate Name)

ภาพ : ตัวอย่างการลงรายการวิทยานิพนธ์ (ผลงานนักศึกษาฝึกงาน)

ปริมาณ/จำนวนงานที่ฝึก

นางสาวสุรินทรา หล้าสกูล

  • วิเคราะห์หมวดหมู่และลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ ประเภทวิทยานิพนธ์ภาษาไทย 6 รายการ  และ วิทยานิพนธ์ภาษาอังกฤษ 5 รายการ
  • วิเคราะห์หมวดหมู่หนังสือภาษาอังกฤษที่มี CIP

นายบุญฤทธิ์ แสงแก้ว

  • วิเคราะห์หมวดหมู่และลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ ประเภทวิทยานิพนธ์ภาษาไทย 5 รายการ  และ วิทยานิพนธ์ภาษาอังกฤษ 5 รายการ
  • วิเคราะห์หมวดหมู่หนังสือภาษาอังกฤษที่มี CIP

นายณฐกร เปล่งศรี

  • วิเคราะห์หมวดหมู่และลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ ประเภทวิทยานิพนธ์ภาษาไทย 5 รายการ  และ วิทยานิพนธ์ภาษาอังกฤษ 5 รายการ
  • วิเคราะห์หมวดหมู่หนังสือภาษาอังกฤษที่มี CIP

รวมทั้งหมดนักศึกษาฝึกงานได้ฝึกวิเคราะห์หมวดหมู่และลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ ประเภทวิทยานิพนธ์ภาษาไทย 16 เล่ม และวิทยานิพนธ์ภาษาอังกฤษ 14 เล่ม นอกจากนี้ยังได้ฝึกวิเคราะห์หมวดหมู่หนังสือภาษาอังกฤษที่มี CIP โดยเข้าเว็บไซต์ฐานข้อมูลทางบรรณานุกรมของต่างประเทศ จำนวนทั้งหมด 15 รายการ

แหล่งข้อมูลที่ใช้เป็นเครื่องมือในการฝึกปฏิบัติงาน
– สไลด์ประกอบคำบรรยายการลงรายการทางบรรณานุกรม
– คู่มือ ประมวลชื่อหลักสูตร สาขาวิชา และปริญญาของสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย
– เว็บไซต์ STKS WikiBook เรื่อง มาตรฐานการลงรายการทางบรรณานุกรมแบบแองโกลอเมริกัน ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2 (http://stks.or.th/wiki/doku.php?id=library:การลงรายการสำหรับบุคคล)
– เว็บไซต์ STKS WikiBook เรื่อง มาตรฐานการลงรายการที่เครื่องคอมพิวเตอร์อ่านได้ (MAchine Readble Cataloging-MARC) (http://stks.or.th/wiki/doku.php?id=library:marc)
– เว็บไซต์ The Library of Congress Online Catalog (http://catalog.loc.gov/)
– เว็บไซต์  British Library Integrated Catalogue (http://catalogue.bl.uk/F/?func=file&file_name=login-bl-list)
– เว็บไซต์ OhioLINK Library Catalog (http://olc1.ohiolink.edu/)

 

Tags: , , , , , , , , ,

Comments are closed.

 
%d bloggers like this: